
Khi chất âm R2R trở thành điểm nhấn
Trong những năm gần đây, giải mã R2R ngày càng được người chơi audio quan tâm nhờ cách tiếp cận khác biệt so với kiến trúc Delta-Sigma phổ biến. Thay vì sử dụng một chip DAC thông thường, R2R dựa trên mạng điện trở có độ chính xác cao để chuyển đổi tín hiệu số thành tín hiệu analog.
Với SHANLING EH90, hãng đưa mô-đun giải mã Kunlun Pro từng xuất hiện trên đầu SACD SCD3.3 và thiết bị nguồn nhạc SM1.3R vào một thiết bị DAC/amp tai nghe để bàn chuyên dụng. Mô-đun này sử dụng kiến trúc R2R 24-bit hoàn toàn rời rạc với 212 điện trở được ghép cặp ở mức sai số 0,01%. Đây là phần cứng đáng chú ý, tạo nên bản sắc riêng của EH90 trong phân khúc DAC Hi-Fi cao cấp.
Điều đáng quan tâm không chỉ nằm ở số lượng linh kiện hay độ chính xác của mạng điện trở, mà còn ở cách thiết kế này phục vụ việc tái tạo âm nhạc. Với người nghe yêu thích sự liền mạch trong giai điệu, độ dày của nhạc cụ và sắc thái biểu cảm của giọng hát, R2R là một hướng tiếp cận đáng tìm hiểu.
Tuy nhiên, không nên mặc định mọi DAC R2R đều có chất âm giống nhau. Trải nghiệm cuối cùng còn phụ thuộc vào mạch analog, tầng khuếch đại, tai nghe, bản thu và sở thích cá nhân.
Nghe vocal: Chú ý đến độ dày và sắc thái giọng hát
Khi đánh giá một bộ giải mã tai nghe, những bản nhạc vocal thường là lựa chọn phù hợp để nhận biết cách thiết bị thể hiện trung âm, độ rõ của giọng hát và mối liên hệ giữa ca sĩ với phần nhạc đệm.
Với định hướng R2R của SHANLING EH90, người nghe có thể tập trung vào những chi tiết như độ đầy đặn của giọng hát, sự chuyển đổi giữa các sắc thái biểu cảm và cách nhạc cụ hòa quyện với giọng ca. Một bản thu acoustic với giọng hát ở vị trí trung tâm, guitar hoặc piano làm nền sẽ giúp việc đánh giá trở nên trực quan hơn.
Điều cần chú ý là sự tự nhiên không đồng nghĩa với âm thanh phải tối, mềm hoặc thiếu chi tiết. Một hệ thống cân bằng vẫn cần giữ được độ rõ của phụ âm, tiếng lấy hơi, phần ngân cuối câu hát và những biến đổi nhỏ trong cách thể hiện của ca sĩ.
Đây cũng là lý do không nên chỉ nghe thử một đoạn nhạc ngắn rồi kết luận về chất âm. Việc chuyển đổi giữa nhiều bản thu, từ giọng nam trầm đến giọng nữ cao, sẽ giúp nhận ra thiết bị có duy trì được sự cân bằng khi chất liệu âm nhạc thay đổi hay không.

Nhạc cụ và không gian âm thanh: Những yếu tố đáng khám phá
Nếu vocal giúp nhận diện trung âm, các bản nhạc giao hưởng, jazz hoặc acoustic nhiều nhạc cụ lại là phép thử hữu ích đối với khả năng tái hiện không gian.
Khi nghe một bản thu có piano, bộ dây, trống và nhạc cụ hơi, người nghe có thể chú ý đến khoảng cách giữa các nhạc cụ, độ rõ của từng lớp âm thanh và khả năng duy trì sự mạch lạc khi bản nhạc trở nên phức tạp.
Trong bài viết về EH90, một người dùng chia sẻ trải nghiệm đã nhấn mạnh độ chắc của hình ảnh âm thanh, khả năng thể hiện không gian và sự liền mạch của những đoạn nhạc có cường độ biến đổi mạnh. Đây là nhận xét cá nhân, không phải kết quả đo kiểm độc lập, nhưng gợi mở một hướng nghe thử đáng tham khảo.
Với những bản giao hưởng có nhiều lớp nhạc cụ, hãy thử nghe từ đoạn mở đầu nhẹ nhàng đến cao trào. Một hệ thống phối ghép tốt cần giữ được sự phân tách giữa các nhạc cụ mà không khiến tổng thể trở nên rời rạc. Độ động cũng cần được thể hiện tự nhiên, để những đoạn nhạc mạnh vẫn có sức nặng trong khi phần chuyển tiếp không bị gấp gáp.
Dù vậy, không gian âm thanh còn chịu ảnh hưởng đáng kể từ thiết kế tai nghe và bản thu. Vì thế, nên đánh giá EH90 trong cùng một hệ thống, giữ nguyên tai nghe và mức âm lượng khi so sánh với thiết bị khác.
Tầng khuếch đại mạnh mẽ, linh hoạt khi phối ghép
Một điểm đáng chú ý khác của SHANLING EH90 là tầng khuếch đại tai nghe cân bằng hoàn toàn rời rạc, thay vì dựa trên cấu trúc op-amp tích hợp thông thường.
Theo thông số được công bố, đầu ra cân bằng 4,4 mm và XLR 4 chân đạt công suất tối đa 5,2 W mỗi kênh ở tải 32 ohm trong chế độ High Gain. Thiết bị cũng có đầu ra 6,35 mm dành cho tai nghe single-ended.
Mức công suất này tạo dư địa phối ghép đáng kể với nhiều mẫu tai nghe trùm đầu, bao gồm cả những thiết kế cần dòng điện lớn. Tuy nhiên, công suất cao không tự động đồng nghĩa với chất âm hay hơn. Độ nhạy, trở kháng, mức âm lượng sử dụng và đặc tính của từng mẫu tai nghe vẫn là những yếu tố cần cân nhắc.
EH90 còn có hai mức Gain để điều chỉnh theo tải. Khi sử dụng tai nghe nhạy hoặc IEM, nên bắt đầu ở Low Gain và tăng âm lượng từ từ nhằm hạn chế nguy cơ nghe quá lớn. Với tai nghe trở kháng cao hoặc khó kéo, có thể đánh giá High Gain nếu cần thêm biên độ công suất.
Không chỉ dành cho người nghe nhạc bằng máy tính

Một lợi thế của SHANLING EH90 là khả năng kết nối đa dạng, giúp thiết bị phù hợp với nhiều hệ thống nghe nhạc khác nhau.
Ngoài USB, EH90 còn có đầu vào quang, đồng trục, AES/EBU, I²S, Bluetooth 5.4 và HDMI ARC. Các đầu ra analog RCA và XLR cho phép kết nối với loa active hoặc ampli công suất bên ngoài. Nhờ đó, EH90 có thể đảm nhiệm vai trò bộ giải mã trung tâm cho hệ thống tai nghe, bàn làm việc hoặc dàn nghe nhạc kết hợp TV.
HDMI ARC đặc biệt hữu ích khi muốn sử dụng tai nghe chất lượng cao để xem phim, chương trình biểu diễn trực tiếp hoặc nghe nhạc từ TV. Bluetooth hỗ trợ những codec như LDAC, aptX Adaptive và aptX Lossless, tạo thêm lựa chọn kết nối không dây khi cần sự tiện lợi.
Cần lưu ý rằng EH90 không phải thiết bị phát nhạc trực tuyến độc lập. Người dùng vẫn cần nguồn phát phù hợp như máy tính, đầu phát nhạc số, thiết bị truyền tải hoặc TV. Khả năng xử lý tín hiệu cũng khác nhau tùy cổng kết nối: USB và I²S hỗ trợ PCM tối đa 32-bit/768 kHz cùng DSD512, trong khi HDMI ARC, quang, đồng trục và AES/EBU hỗ trợ PCM tối đa 32-bit/192 kHz theo thông tin công bố.
Cuối cùng, giá trị của một thiết bị Hi-Fi không chỉ nằm ở công nghệ bên trong mà còn ở cách nó giúp người nghe kết nối với âm nhạc. Với SHANLING EH90, sức hút nằm ở sự kết hợp giữa kiến trúc R2R, khả năng khuếch đại và tính linh hoạt trong phối ghép.